Lý thuyết Thiết lập Chương trình nghị sự (Agenda-setting Theory) giải thích cách truyền thông đại chúng ảnh hưởng đến nhận thức của công chúng thông qua việc ưu tiên một số chủ đề nhất định hơn những chủ đề khác.

Lý thuyết Thiết lập Chương trình nghị sự và Định khung (Framing)

Được phát triển bởi hai Tiến sĩ Maxwell McCombs và Donald Shaw trong cuộc bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ năm 1968, lý thuyết này cho rằng việc truyền thông tập trung vào những vấn đề nào sẽ định hình cách xã hội đánh giá mức độ quan trọng của các vấn đề đó.

• Thứ nhất, truyền thông lựa chọn những chủ đề để thảo luận và thông qua đó ảnh hưởng đến những vấn đề mà công chúng xem là quan trọng.
• Thứ hai, truyền thông lựa chọn những thông tin và sự kiện cụ thể để đưa vào các chủ đề nhất định. Bằng cách dành nhiều sự chú ý hơn cho một số thông tin trong khi làm lu mờ những thông tin khác, truyền thông có thể thay đổi cách mọi người nhìn nhận các chủ đề được đưa tin.

Vấn đề này, được gọi là Định khung (Framing), có tầm quan trọng gần như ngang bằng với việc lựa chọn những chủ đề để đưa tin ngay từ đầu

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc truyền thông liên tục đưa tin về những vấn đề cụ thể có thể làm gia tăng sự quan tâm của công chúng và thúc đẩy nhu cầu hành động, từ đó ảnh hưởng đến dư luận xã hội và thậm chí cả các kết quả chính sách.

Mô hình Các tầng ảnh hưởng lên chương trình nghị sự truyền thông (The Influences on the Media Agenda Model/ The Onion Model) được Maxwell McCombs giới thiệu trong cuốn sách kinh điển “Setting the Agenda” xuất bản năm 2004.

Tầm quan trọng của Lý thuyết Thiết lập Chương trình nghị sự

Đáng chú ý, những sự kiện như vụ bê bối Watergate minh họa rõ tính ứng dụng của lý thuyết này. Việc truyền thông đưa tin rộng rãi về vụ bê bối đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự giám sát và chất vấn của công chúng đối với Tổng thống Nixon, cuối cùng dẫn đến việc ông từ chức.

Trong bối cảnh hiện đại, sự phát triển của mạng xã hội đã làm thay đổi bối cảnh thiết lập chương trình nghị sự, cho phép các nhân vật công chúng và người dân đối thoại trực tiếp hơn, đồng thời đặt ra thách thức đối với vai trò kiểm soát và lựa chọn thông tin (gatekeeping) của truyền thông truyền thống.

Sự phát triển này nhấn mạnh tầm quan trọng liên tục của Lý thuyết Thiết lập Chương trình nghị sự trong việc tìm hiểu các động lực truyền thông và diễn ngôn công chúng trong những bối cảnh văn hóa đa dạng.

Truyền thông đại chúng đóng vai trò quan trọng trong xã hội hiện đại và có ảnh hưởng đáng kể đến dư luận xã hội.

Các nhà nghiên cứu cho rằng lý thuyết này rất quan trọng vì nó cho thấy truyền thông đại chúng và quá trình xã hội hóa có thể gián tiếp làm thay đổi thái độ của công chúng và các chính sách công.

Lý thuyết Thiết lập Chương trình nghị sự (Agenda-Setting Theory) cho rằng truyền thông đại chúng không nhất thiết quyết định chúng ta phải có suy nghĩ hay quan điểm gì, nhưng có ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc chúng ta quan tâm và suy nghĩ về vấn đề nào.

Trong thế kỷ XXI, mạng xã hội đã trở thành một công cụ ngày càng phổ biến và có ảnh hưởng lớn trong việc định hướng dư luận xã hội.

Các phong trào xã hội như phong trào Occupy (Chiếm lấy Phố Wall) và phong trào Black Lives Matter đã được khởi xướng trên mạng xã hội.

Ở nhiều khía cạnh, mạng xã hội đang dần thay thế truyền thông truyền thống trong bối cảnh văn hóa, đồng thời cung cấp một phương thức để các nhân vật có tầm ảnh hưởng trong xã hội tương tác trực tiếp với công chúng và truyền tải chương trình nghị sự của họ. Qua đó có khả năng làm suy giảm vai trò kiểm soát và sàng lọc thông tin của các cơ quan truyền thông truyền thống.

Các nghiên cứu về cách các chiến dịch tranh cử chính trị sử dụng mạng xã hội cho thấy rằng: